goodmorning dear people

Greeting undocumented citizens of Amsterdam, one year every morning.

(speech in celebration of this event, november 2016)

“Goodmorning! As a designer, I am trained to create the overview, but I am also very much ‘context’ based – what are the needs of the users, what about usability in general – why do we do what we do, how to improve the situation for end users.

My core question became these last years: What happens with asylum seekers, at the beginning, and at the end of ‘Asylum Chain’ in the Netherlands.

Well, at Bed-Bath-Bread, the final resort for rejected asylum seekers in Amsterdam, we do have some issues. It caught my attention. I started to develop a daily intervention.

Het is was in oktober 2015 dat ik op een geheime plek sprak met iemand over deze Bed-Bad-Brood issue. De BBB’er (Bed-Bad-Broder) was zeer bang en sprak namens 70 mannen die allemaal nieuwe onderbroeken moesten hebben en of ik, of het Wereldhuis, die kon kopen.

Ik probeerde me een voorstelling te maken dat ik de Zeeman in zou lopen 70 onderbroeken zou gaan kopen. Hoeveel kilo is dat? Neem ik witte of zwarte? Welke maten? Ook begreep ik de vraag niet: waarom 70 nieuwe onderbroeken?

“Omdat onze onderbroeken te vuil zijn voor de wasmachine.”

“Maar moet je dan iedere dag nieuwe onderbroeken kopen omdat de wasmachine – een ding dat ontworpen is om schoon te maken – je vuile onderbroek niet aan zou kunnen?”

Ik was geschokt. Wat ben je als mens, als je onderbroek te vuil wordt bevonden voor een ding dat schoonmaakt. Word je dan zelf door je omgeving, door een ding, als te vuil beschouwd?

Achter die vraag om een nieuwe onderbroek zit het verhaal van afwijzing, pijn, onzekerheid en onveiligheid. Nachtleven in het ‘eindstation’ BBB Amsterdam. Om 9.00 zonder geld op straat staan, naar het Wereldhuis of een andere plek, een bibliotheek, een treinstation, een onveilig netwerk, onbeschermd de stad in. Om vanaf 16.30u. weer naar binnen te mogen. Te slapen op zalen met 11 andere mannen.

                           “People are humble that they have to live there. It is the last resort. These are the people that are rejected, kicked-out of their network, they have nothing left. We don’t offer options, no, we don’t do it like this in Amsterdam.”

                          “Women and men without money on the streets, every day. Like shadows in the city, no access to anything, creating vulnerable people.”

A very social church responded to my call for action and provided goodie-bags for the guys: new socks and new underwear.

De fundamentele vraag drong zich op: wat is de humanitaire ondergrens. Waar zijn de mensenrechten als mensen overdag geen toegang hebben tot water bijvoorbeeld. Geen geld hebben om naar de w.c. te kunnen gaan. Dat vrouwen kranten in hun broek proppen als ze menstrueren.

Het systeem is zo ontworpen om iedere vorm van autonomie te ontnemen. Want Amsterdam is bang voor de aanzuigende werking. Daarom hebben ambtenaren onder leiding van de burgemeester een aftrekkend systeem ontwikkeld dat onveiligheid propageert onder de BBB’ers . Iedereen is iedere dag opnieuw bang dat zij van het Bed Bad Brood bed afgetrokken worden.

Iedere dag opnieuw, 365 dagen per jaar worden mensen dakloos gemaakt.

Hoe werkt dit ‘buitenwettelijke en geheel onverplichte en vrijblijvende aanbod’ van de gemeente Amsterdam:

  • 7.00 u. Harde klop op de deur door de beveiliger
  • Geen WiFi (basic human need nr. 1)
  • Openbaar Vervoer kaartje, 1 om ergens naartoe te gaan, 1 om terug te gaan. Rond de BBB voorziening mag je niet overdag in een straal van 500 meter rondhangen
  • Beveiliging met macht
  • Schorsing, kan zo maar
  • Geen fruit
  • Cateringbedrijf voor gedetineerden
  • Geen geld om overdag ergens te kunnen poepen of plassen
  • Geen drinken overdag
  • Geen eten overdag
  • Geen veilige, rustige plek
  • Geen privacy
  • Geen begeleiding
  • Geen juridische ondersteuning
  • Geen medische ondersteuning. GGD ziet daklozen als een openbare orde probleem
  • Twee smaken: “Charitiy or Criminal networks”
  • Dun maandverband. Doorlekkende vrouwen stonden wel eens vergeefs om 15.45u. voor de deur omdat ze niet naar binnen mochten.

Ik schrok er van. Dat dit in mijn stad gebeurt. Bange mensen op straat. Omdat we mensen willen uitsluiten, we deprive them of their fundamental rights.

Zet een groep mensen met psychische problemen bij elkaar: je krijgt conflicten. What do you expect mister mayor, unless this is exactly what you want.

Het beleid valt rechtstreeks onder Burgemeester van der Laan en in uitvoer heet het Programma Vreemdelingen. Is dit programma eigenlijk een Reality Show, werkt Eberhard van der Laan voor Endemol? In wat voor aflevering zit ik eigenlijk?

“Where is the cliff-hanger.”

Na de brief van de burgemeester, op 9 november  2015 over aangescherpte regels – geen vast bed meer, bagage op straat meenemen – ontstond er onrust, protest, en een sprankje zelforganisatie. In het Wereldhuis waren de eerste vergaderingen.

Er kwam een opstand, het zette het niet door.

13 November 2015. Afsana werd geschorst uit de BBB nadat ze samen met Jane een sit-in had georganiseerd om te protesteren tegen deze aangescherpte regels.  Ze stond op straat. Waar ze naartoe ging wisten we niet, in ieder geval niet naar een We Are Here kraakpand.

15 november 2016, nu, tijdens het uitspreken van deze speech en exact een jaar geleden, werd er een dode vrouw gevonden in een park in Hasselt. Zij was, bleek later, onze Afsana. Het zou zelfmoord zijn, anderen denken dat ze in handen is gevallen van de mensenhandelnetwerken die ze zo hard probeerde te ontvluchten.

16 november 2015 tijdens de conferentie van Amnesty International: Mensenrechten op straat vroeg Vivian of we er iedere dag wilden staan, voor haar veiligheid. Ja. Daar werd ook een begin gemaakt met het sterker maken van de cliëntenraden in de BBB’s, dankzij een groep BBB’ers* en Pim’.

*Kris, Abdi, Vivian, Billy

By using existing systems we can amplify voices:  “Goedemorgen zeggen, dat hebben we sindsdien iedere dag gedaan bij de Walborg. Om Afsana niet te vergeten, om mensen die in de BBB zitten te steunen. Hou vol, er kan niets anders dan verandering komen.*”

“En daarnaast, wat is onze verantwoordelijkheid, wat kunnen we doen. Hoe kunnen we ‘partners in de uitvoering van het Programma beïnvloeden? Let’s beat the nasty tactics with nasty tactics. Let’s beat the absurdity with something absurd. Let’s keep on saying goodmorning for the coming year, until we have this change to 24hrs shelter with guidance.”

*If you beat absurdity with absurdity, things can change. Some things did change for the better but it took a while.

About

Strategic designer, activist, artist.

LInked-In

Blog

Selforganisation

In February 2016 we started with the Creative Agency, we all wanted to work together and make things.  We created a product line, people with and without the right papers all work together. Creativity is not bound to papers, or borders, it is about skills and what you would like to share!

A warm bath

Concepting and dreaming with my friend and colleague Cor Ofman, of a better system for undocumented refugees in Amsterdam. Give them time to rethink, reflect on the past and on the future. What are the legal options, what are the next steps. What is a customized approach if people would like to return, or what …

Contact

Contact me for more details on the work and network